image-2000x150
image-8backend

Troyanın sevimli şəhəri olan,Övliya Çələbinin heyran qaldığı Qazipaşa -FOTOLAR

image-728x90

Türkiyənin cənnəti sayılan bölgələrdən biri də Qazipaşadır.  Qazipaşa Türkiyənin Aralıq dənizi bölgəsində Antalya vilayətinin ən şərq bölgəsidir . Şəhərin mərkəzinə olan məsafə 180 kilometrdir. Qərbdə Alanya, şimalda Sarıvəlilər, şərqdə Anamur, cənubda Akdeniz rayonları var. Türkiyənin cənub sahilində yerləşən Qazipaşa 921 km² əraziyə malikdir və TÜİK əhali məlumatlarına görə 2022-ci ildə əhalisi 53.702 nəfərdir. Qazipaşa mahalı inzibati cəhətdən Antalya vilayətinə bağlıdır və Qazipaşa Bələdiyyəsi və rayonu Antalya Böyükşəhər Bələdiyyəsinin məsuliyyəti altındadır. Gazipaşa şəhər mərkəzinə 3 kilometr məsafədə yerləşən Alanya Gazipaşa Hava Limanı 2012-ci ildə fəaliyyətə başlayıb.

Qazipaşanın bilinməyən və ya təxmin edilən tarixi tarixi perspektivdə çox dərinə gedir. Ümumiyyətlə, bu tarixi macəra təxminən eramızdan əvvəl 2000-ci illərdə başlayır. Hetitlərin Kizzuvatna ( Çukurova bölgəsi) və Arzava (Antalya bölgəsi) ölkələri adlanan bölgədə Xetlərin bir qolu olan Luvilər yaşayırdılar. Qazipaşa bu bölgədə olduğundan, mahalın tarixi səyahətinə Luvilər – Hetitlərlə başlaması ehtimalı yüksəkdir. Əslində, Karatəpə (Sivaslı) ətrafındakı xarabalıqlarda tapılan şir qalıqları bu məlumatı təsdiqləyir.

image-1

Qazipaşanın tarixi səyahətində mühüm mərhələ eramızdan əvvəl 628-ci ildir. Tarixdə Selinus adlı iki şəhər var. Bu tarixdə Yunan Mağara-Hyblaia xalqı tərəfindən Siciliyada şəhər dövləti olaraq qurulan Selinus, digəri isə Anadolunun cənubunda Selinusdur . Kilikiya bölgəsində və Hacımusa (Kestros) çayının hər iki tərəfində qurulmuş bir liman şəhəridir. Qala indiki qala xarabalıqlarının yerləşdiyi yerdir və o zamanlar ada olub. Buradan o dövrün ticarət mərkəzləri, xüsusilə Misirlə dəniz ticarəti həyata keçirilirdi.

image-2

Eramızdan əvvəl 197-ci ildə Yunan hökmranlığından Roma hakimiyyətinə keçən şəhər eramızdan əvvəl 1-ci əsrdə Aralıq dənizi sahilinin şərqinə ekspedisiyaya gedən Roma kralı Troya xəstələnərək Selin limanına gəldi. bir tacir evində, daha sonra sağala bilməyib orada vəfat edib. Ondan sonra taxt-taca oturacaq Hadrian, Selinusun yanına gəldi, cəsədi Romaya apardı və onun xatirəsinə bir məzar tikdirdi. Bu səbəbdən Selinusun bir müddət Traianapolis adı ilə tanındığı və Xristianlıq dövründə Seleukeia -Silifke Archdiocese’nin yepiskop mərkəzi olduğu bilinir . Eramızdan əvvəl 1-ci əsrdə başlayan Roma İmperiyası dövrü bu dövlətin Anadolu sərhədləri daxilində yerləşən Qazipaşada 6-cı əsrə qədər davam etdi.

Eramızın 6-cı əsrindən başlayaraq Cənubi Aralıq dənizi Bizans İmperatorluğunun,  Türkləşmə prosesi zamanı isə Antalya, Qazipaşa ilə birlikdə Pamfiliyanın tərkibinə qatıldı.  Alanya , Selinus Səlcuqlu Sultanı I Alaaddin Keykubatın nəzarətində idi . 1221-ci ildə Alanya 1225-ci ilə qədər Selinti olaraq bilinirdi , bəlkə də Toros dağlarından qaynaqlanan beş böyük çayın şəhər mərkəzindən keçərək dənizə qarışması səbəbiylə vaxtaşırı daşqınlar. Lakin Alanyadan başqa Səlcuqluların fəthi qısamüddətli oldu və II-nin köməyi ilə 1243-cü ildə başa çatdı.  1270-ci illərdə monqolların Anadoluya hücumu zamanı Selinti Anadolu Səlcuqlu Dövlətinin Konya və ona bağlı bölgələri sərhədləri daxilində yerləşirdi .

Anadolu bəylikləri dövründə Antalya və ətrafı 1335-ci ildən etibarən Teke Beyliğinin tabeliyində olarkən , Alanya, Selinti və onun şərq və şimal bölgələri mərkəzi Konya olan Karamanoğullarının hakimiyyəti altına keçdi.

Osmanlı dövründə Fateh Mehmetin Dəniz Qüvvələri Komandanı (Kapitan Derya) Gedik Əhməd Paşa 1470-ci ildə Alanyanı, 1472-ci ildə isə Selinti, Anamur və Silifke bölgələrini Karamanoğlu Bəyliyindən alaraq Osmanlı hakimiyyətinə qatdı. Məşhur səyyah Övliya Çələbi məşhur Səyahətnaməsinin 126-cı səhifəsində yazırdı : “18-ci əsrdə Selinti mahalı, Silifke Sancağı daxilində İçel (Mersin) sərhədləri daxilində 26 kəndi olan və illik 80 gümüş sikkə vergi ödəyən bir mahaldır. Dəniz kənarında baxımlı məscidləri və evləri var.”

Antalyanın füsunkar səmti Qazipaşa bölgədəki digər böyük tətil mərkəzlərinə nisbətən daha məhdud əraziyə malik olsa da, ziyarətçilərinə ziyarət üçün bir çox alternativ təklif edir. Təbiət turizminin doyunca ediləcəyi rayonlardan biri olan Qazipaşa, son illərdə bölgəyə olan tələbatın artması ilə bu gün turizm baxımından əhəmiyyətli irəliləyişlər əldə edir.

Qazipaşa mahalı sərhədləri daxilində qurulan ən qədim yaşayış məskənlərindən biri olan Selinus Antik Şəhəri rayonun Koru rayonunda yerləşir. Şəhər mərkəzindən təxminən 3 kilometr uzaqlıqda olan qədim şəhərə nəqliyyat şəxsi avtomobil və ya Koru mikroavtobusları ilə asanlıqla həyata keçirilə bilər.

image-3
B.C. 6-cı əsrdə inşa edilən qədim şəhər bu günə qədər bir çox fərqli sivilizasiyaya ev sahibliyi etmişdir. Coğrafi mövqeyinə və münbit torpaqlarına görə çox strateji ticarət bölgəsində yerləşən Selinus qurulduğu zaman uzun illər liman şəhəri kimi istifadə edilib. Qədim şəhərin hüdudları daxilindəki tikililərdə əsasən Ellinistik, Roma, Bizans və Səlcuqlu dövrlərinə aid izlərə rast gəlinir.

Yalan Dünya Mağarası

image-4
Qazipaşa, tarixdən günümüzə qədər çox tikinti aparılmayan yaşayış məskənlərindən biri olduğu üçün təbii gözəllikləri ilə seçilir. Bölgənin təbii gözəllikləri arasında diqqət çəkən formasiya Yalan  Dünya Mağarasıdır. Şəhər mərkəzindən 10 kilometr uzaqlıqda olan mağaraya nəqliyyat Mersin-Antalya yolu ilə cənub istiqamətində davam edərək Yalan Dünya Mağarası işarəsini izləməklə həyata keçirilir.
Qazipaşanın Beyrebucak mahalı sərhədlərindəki mağaranın üzərində aparılan araşdırmalardan əldə edilən məlumata görə, hələ də formalaşdığı məlumdur. İçəridəki tunellər vasitəsilə müxtəlif otaqlara birləşdirilə bilən mağaranın uzunluğu təxminən 4 kilometrdir.

Nephelis Qədim Şəhəri

image-5
Qazipaşanın Müzkent bölgəsində yerləşən Nephelis Antik Şəhəri şəhər mərkəzindən təxminən 16 kilometr uzaqlıqdadır. Antik şəhərə nəqliyyat Mersin-Antalya yolu ilə cənuba davam etməklə həyata keçirilə bilər.
Qədim şəhərə aparan əsas yolda işarələrə əməl edərək çata biləcəyiniz bölgədəki binalar ümumiyyətlə Kilikiyalılara aid memarlıq xüsusiyyətlərinə malikdir. Bölgədə aparılan arxeoloji tədqiqatlardan sonra əldə edilən məlumatlara görə, qədim şəhərin bir çox fərqli sivilizasiyaya ev sahibliyi etdiyi aydın olub. Yamacda salınan şəhər uzun müddət Roma və Bizans tərəfindən istifadə edilmişdir. Kənardan xarabalıq kimi görünən qədim şəhərdə ziyarət edə biləcəyiniz çoxlu binalar var. Nefelis Qədim Şəhərində ziyarət edə biləcəyiniz tikililər arasında şəhər divarları, akropol, nekropol, məbədlər və evlər var.

Koru Təbii Hovuzları
Qazipaşa mahalının cənub-qərbindəki sahil bölgəsində yerləşən hovuzlar bölgənin əhəmiyyətli təbii gözəllikləri arasındadır. Şəhər mərkəzindən təxminən 5 kilometr məsafədə olan hovuzlara nəqliyyat şəxsi avtomobil, taksi və ya Koru mikroavtobusları ilə həyata keçirilə bilər.
Ekmel mahalı sərhədlərində yerləşən hovuzlar həm görünüşü, həm də karetta karettalarının üz tutduqları yerlərdən biri olması ilə diqqət çəkir. Hovuzların sularının tam şəffaf və sakit olması ziyarətçilərin diqqətini çəkən detallar arasındadır.

Cənub Qalası

image-6
Qazipaşanın tarixi tikililəri arasında yerləşən Cənubi Qala rayon mərkəzindən 20 kilometr məsafədədir. Şəhərdə ziyarət ediləcək çoxlu tarixi binalar var ki, onlara şəxsi avtomobillə gedə bilərsiniz.
Antiocheia Ad Cragum Qədim Şəhərinə səfərləriniz zamanı həm təbiət, həm də tarixi səyahətlər edə bilərsiniz. B.C. Əsası 170-ci ildə qoyulmuş antik şəhərdə aparılan arxeoloji qazıntılar nəticəsində aşkar edilən Meduza başı bölgənin əhəmiyyətli strukturları arasındadır. Qədim şəhərin hüdudları içərisində baxa biləcəyiniz qalalar, agoralar, kilsələr və evlər var.

Yolunuz Alaniyaya düşsə, mütləq Qazipaşaya da baş çəkin. Bu göəlliyi seyr etməklə tarixi yenidən kəşf edəcəksiniz.

Qoşqar Salmanlı

image-728x90

  • whatsapp
  • messenger
  • telegram
  • vkontakte
  • odnoklassniki
image-728x90